Moralna panika

Autor: Nikola Rikalo

Uvod

           Moralna panika predstavlja uverenje da pojedine pojave o kojima se stav pojedinaca i društva formira na osnovu preuveličanih i iskrivljenih informacija imaju za cilj uništenje društvenog i moralnog poretka. Moralnu paniku je prvi uočio Džok Jang 1971. godine koja je izazvana usled statističkih podataka o sve većoj konzumaciji narkotika, a koja je rezultovala društvenom anksioznošću i policijskim akcijama sa ciljem suzbijanja narko tržišta. Ono što je karakterističnu za pojavu moralne panike jeste „spiralni efekat interakcije između medija, javnog mnjenja, interesnih grupa i vlasti“ (Tompson, 2003: 16). Međutim, za prvobitno naučno korišćenje panike morale zaslužan je Stenli Koen koji je datu pojavu analizirao na osnovu problema sukoba subkultura u Britaniji.

O kraju kapitalističkog sistema iz perspektive Jozefa Šumpetera i Volfganga Štreka

Autor: Goran Radlovački

Uvod

Za kapitalizam kao društveno-ekonomsku formaciju, krize i recesije su vrlo bitne i učestale pojave na osnovu kojih su se konstruisale teorije o njegovom slomu koji je nužan i koji će neminovno doći. Većina teoretičara marksističke struje od 19. veka kontinuirano se bavi ovom temom, priželjkujući kraj kapitalističkom sistemu i karakterišući ga kao nepravedan i eksploatatorski. U ovom radu će se analizirati teorije o kraju kapitalizma, međutim, ovaj proces će se posmatrati iz ugla evolutivnih i neoklasičnih ekonomskih i socioloških teorija, oslanjajući se na Jozefa A. Šumpetera (Joseph A. Schumpter), jednog od najznačajnijih ekonomskih sociologa 20. veka i Volfganga Štreka (Wolfgang Streeck), savremenog liberalnog teoretičara. Glavna hipoteza oba ova teoretičara jeste da će uspešnost i efikasnost kapitalizma dovesti do njegovog kraja i postepenog, evolutivnog prelaska, prema Šumpeteru, u socijalizam (Šumpeter, 1960: 99).

Upotreba džeza za jačanje kulturnog i nacionalnog identiteta u Danskoj

Autor: Milutin Raković

Uvod

Istorija džeza u Danskoj počinje još od ranih godina dvadesetog veka i traje sve do danas. Danska, a naročito Kopenhagen, je jedan od najvećih evropskih centara džeza koji je tokom dvadesetog veka ugošćavao neke od najvećih imena američke džez muzičke scene. Danas se, međutim, razvio poseban oblik „danskog džeza“ koji ima svoje prepoznatljive odlike i distinktivan stil. Kao takav, danski džez ima i značajnu ulogu u formiranju i održavanju posebnog kulturnog i nacionalnog danskog identiteta u kontekstu sve veće globalizacije i procesa utapanja pojedinačnih identiteta u nad-nacionalne entitete.

U ovom radu ćemo najpre prikazati razvoj džeza u Danskoj i formiranje njegovih sprecifičnih i prepoznatljivih elemenata. Nakon toga, fokus rada će biti usmeren na dublje implikacije državno konstruisane kulturne politike koja ima ključan uticaj na jačanje nacionalnog i kulturnog identiteta Danske.

Kritički pristup proučavanju uloge porodice u društvenoj reprodukciji

Autor: Milan Urošević

Uvod

Neomarksistički teorijski pravac se prevashodno, pored brojnih drugih teorijskih karakteristika, odlikuje upuštanjem u borbu sa aporijama u koje je do tada upao klasična marksistička teorija, a i pokret. Predviđajući neminovni pad kvaliteta života radnika i rast otuđenja, Marks je najavljivao i željno isčekivao navodno neminovan revolt radničke klase. Ovaj revolt je trebao da dovede do promene društveno-ekonomske formacije i dolaska novog, komunističkog društva. Kao što je poznato, ovakva predviđanja su se ispostavila kao netačna, što je doveo do postavljanja neminovnog pitanja: zašto? Celokupan neomarksistički pokret se može videti kao pokušaj nalaženja odgovora na ovo pitanje. Ispostavlja se kao očigledna misterija kako kapitalistički ekonomski sistem i pored pogubnih posledica koje proizvodi idalje funkcioniše relativno lako, dok u celokupnom društva vlada relativan mir. Davanje odgovora na ovo pitanje nije lak zadatak, prvi veći autor koji je formulisao kohezivnu teoriju sa ciljem objašnjenja relativnog mira u kapitalističkom društvu bio je Antonio Gramši.

Analiza sadržaja

Autor: Milan Urošević

Uvod

Analiza sadržaja predstavlja istraživački postupak putem kojeg se mogu istraživati različiti oblici komunikacije koja se obavljaju u društvu. Različite vrste istraživanja društva, ako žele da budu potpune i opsežne moraju obuhvatiti i komunikacijski aspekt društvenog sveta. Bitna karakteristika analize sadržaja je da, poput metoda slučaja i biografskog metoda, predstavlja vrstu istraživanja, metod prikupljanja podataka i metod analize podataka u jednom. (Fajgelj 2012: 405) Ovo je čini jednim od retkih metoda u sociologiji i drugim društvenim naukama za koji se može reći da može obuhvatiti sve istraživačke faze. Druga bitna osobina analiza sadržaja je da njene jedinice posmatranja čine ljudski proizvodi i to oni proizvodi koji u sebi nose određene informacije i simboličke signale. (Fajgelj 2012: 405) Ovo analizu sadržaja upućuje na osnovne elemente ljudske komunikacije kao one objekte koji čine njenu sferu istraživanja i gde se njene jedinice nalaze, ti elementi su: odašiljalac neke poruke, primalac poruke i sadržaj poruke. (Milić 1996: 571) Što se tiče odnosa sa objektom istraživanja analiza sadržaja je specifičan postupak po tome što u toku istraživanja ona nimalo ne interferira sa posmatranom pojavom. (Fajgelj 2012: 405) Ovo znači da se analiza sadržaja može primeniti kako na primarnim podacima tako i na sekundarnim, onim koje nije prikupio sam istraživač. (Fajgelj 2012: 405)

Orijentalistički i balkanistički diskurs i njegove varijante na prostorima bivše Jugoslavije

Autor: Milan Urošević

Kultura i poluperiferija

Pojam poluperiferije uzet je iz teorije svetskog sistema koja potiče od Imanuela Volerstina. Ovim pojmom Volerstin je težio da obogati podelu, nastalu u teorijama zavisnosti, između centra kapitalističkog sistema i njegove periferije. (Frank 1970: 7) Poluperiferija stoga ovde uzima ulogu dinamičke komponente koja je uvedena sa namerom da se teorija oslobodi statičke slike. Ako ispitamo poluperiferijski položaj zaključujemo da on predstavlja prelaznu kategoriju koju zemlje zauzimaju u njihovom putu uz ili niz skalu svetskog kapitalističkog sistema koja na svom vrhu ima centar a na dnu periferiju. Upravo ovo objašnjava Volerstinovo određenje periferije kao “srednje tačke u kontinuumu koji se proteže od centra ka periferiji”. (Volerstin 2012: 60) Ovakvo viđenje periferije nas podstiče na zanimljivo pitanje, a to je stanje u kojima se ovakve države nalaze. Poluperiferijski položaj, pošto je prelazan, predstavlja svojevrstan limbo u kome zemlje još uvek ne poseduju potpuno izgrađene karakteristike nijednog od polova spektra. Upravo ova neodređenost a možemo reći i zbunjenost, će predstavljati okosnicu našeg rada. Ovaj rad baziraćemo na ispitivanju karakteristika kulturne sfere Srbije, u njenom procesu postsocijalističke transformacije i uticaj poluperiferijskog položaja Srbije na njen položaj u simboličkoj geografiji Evrope.

Kultura, informacija, konzumerizam

Autorka: Katarina Krstić

Apstrakt U seminarskom se govori o kulturi sveta kao jednoj formi globalne kulture, čiji je rezultat: potrošačka kultura, era informacija, povezanost lokalne i globalne sfere. Neka poglavlja su napisana iz kulturološke i antropološke perspektive, da bi se iscrpnije opisale kulturne pojave i celovitije shvatila težnja ka homogenizaciji kulture.

Ključne reči informacija, konzumerizam,kultura, Internet, globalno, lokalno, kulturna industrija.